Các nhà nghiên cứu tại Viện Karolinska đã phát hiện ra rằng vi sinh vật đường ruột có thể chuyển hóa nitrat và sắt từ thực phẩm thành các phân tử có khả năng giúp bảo vệ cơ thể khỏi các bệnh tim mạch và rối loạn chuyển hóa. Kết quả nghiên cứu này, được công bố trên tạp chí Cell, đã hé lộ một cơ chế chưa từng được biết đến, qua đó hệ vi sinh vật đường ruột có thể tác động đến các chức năng quan trọng trong toàn bộ cơ thể. 

Nitrat có sẵn trong tự nhiên ở nhiều loại rau củ, đặc biệt là củ dền và các loại rau lá xanh như rau bina (cải bó xôi), rau arugula và xà lách. Sắt không heme, loại sắt có trong thực phẩm nguồn gốc thực vật như các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt và rau xanh, cũng là một thành phần phổ biến trong chế độ ăn uống. 

Các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng vi khuẩn đường ruột có thể kết hợp nitrat và sắt không heme từ thực phẩm để tạo ra các hợp chất được gọi là phức hợp sắt dinitrosyl (DNIC). Sau khi được hình thành, các phân tử này có thể được cơ thể hấp thụ và vận chuyển đến các cơ quan khác nhau, đặc biệt là gan và thận. 

Vi sinh vật đường ruột đóng vai trò thiết yếu trong việc hình thành DNIC

Nghiên cứu này dựa trên các thí nghiệm sử dụng chuột, tế bào, vi khuẩn và mẫu bệnh phẩm từ người. Bằng cách sử dụng các kỹ thuật phân tích tiên tiến, các nhà nghiên cứu đã phát hiện sự hiện diện của DNIC trong nhiều loại mô khác nhau. 

Họ cũng nhận thấy rằng các phân tử DNIC hoàn toàn không xuất hiện ở những con chuột không có vi khuẩn đường ruột (chuột sạch khuẩn). Kết quả này cho thấy vi sinh vật đường ruột đóng vai trò thiết yếu trong quá trình sản sinh ra các phân tử này.

Andrei L. Kleschyov, Nghiên cứu viên cao cấp tại Khoa Sinh lý học và Dược lý học thuộc Viện Karolinska, cho biết: "Kết quả của chúng tôi cho thấy vi khuẩn đường ruột có thể chuyển hóa các thành phần trong thực phẩm thành những phân tử có hoạt tính sinh học, từ đó tác động đến các chức năng quan trọng của cơ thể."  

Nồng độ DNIC cao hơn giúp cải thiện các chỉ số sức khỏe quan trọng

Tiếp đó, các nhà nghiên cứu đã khảo sát những thay đổi xảy ra khi nồng độ DNIC tăng lên. Họ thực hiện điều này bằng cách cho đối tượng nghiên cứu sử dụng thực phẩm bổ sung chứa nitrat và sắt, hoặc trực tiếp đưa DNIC được tổng hợp nhân tạo vào cơ thể. Trên mô hình động vật mắc các bệnh về tim mạch và chuyển hóa, việc gia tăng nồng độ DNIC có liên quan đến sự cải thiện ở nhiều chỉ số sức khỏe. 

Mattias Carlström, Giáo sư chuyên ngành Sinh lý học Tim - Thận tại Khoa Sinh lý học và Dược lý học thuộc Viện Karolinska, chia sẻ: "Cụ thể, chúng tôi ghi nhận tình trạng huyết áp giảm, chức năng mạch máu được cải thiện, khả năng kiểm soát đường huyết tốt hơn và giảm tích tụ mỡ trong gan. Những kết quả này giúp lý giải vì sao chế độ ăn giàu rau xanh, nguồn cung cấp cả nitrat và sắt lại có mối liên hệ với việc giảm nguy cơ mắc một số loại bệnh." 

Mối liên hệ tiềm năng giữa rau xanh và khả năng phòng ngừa bệnh tật

Theo các nhà nghiên cứu, kết quả này hé lộ một cơ chế chưa từng được biết đến trước đây, trong đó chế độ ăn uống và một số loại vi khuẩn đường ruột cụ thể có thể phối hợp với nhau để tăng cường sức khỏe. 

Những phát hiện này cũng có thể giúp giải thích lý do tại sao chế độ ăn giàu rau xanh lại gắn liền với việc giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và rối loạn chuyển hóa. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu lưu ý rằng phần lớn công trình này được thực hiện trên các mô hình thí nghiệm, do đó cần có thêm các nghiên cứu khác để xác định chính xác cơ chế hoạt động của quá trình này ở người. 

Các nhà nghiên cứu muốn tiến hành nghiên cứu về DNIC ở người

Mục tiêu tiếp theo là phát triển các phương pháp đáng tin cậy để đo lường nồng độ DNIC trong cơ thể người. Các nhà nghiên cứu cũng muốn tìm hiểu sâu hơn về cách thức sản sinh các phân tử này, cách chúng di chuyển trong cơ thể và cách chúng tác động đến các quá trình sinh lý khác nhau. 

Một vấn đề quan trọng khác là liệu chế độ ăn uống hoặc những thay đổi đối với hệ vi sinh vật đường ruột có thể được sử dụng để điều chỉnh nồng độ DNIC và qua đó góp phần phòng ngừa bệnh tật hay không.

Theo Science Daily